phenix-ققنوس

ققنوس مرغ خوشخوان، آوازهء جهان
,Phénix, l’oiseux mélodieux
Célèbre dans le monde
آواره مانده از وزش بادهای سرد
Errant par le coup du vent
بر شاخ خیزران
Sur la branche du Bambou
بنشسته است فرد
Il est assis seul
برگرد او به هر شاخی پرندگان
.Au tour de lui, les oiseaux sur chaque branche
——-
او ناله های گمشده ترکیب میکند
,Il compose les plaintes égarées
از رشته های پارهء صدها صدای دور
,Par les fils déchirés de cent voix lointaines
در ابرهای مثل خطی تیره روی کوه
Dans les nuages comme un trait sombre sur la montagne
دیوار یک بنای خیالی
Un mur irréel
میسازد
Il fabrique
——-
از آن زمان که زردی خورشید روی موج
Le temps où le jaune du soleil
Sur les vagues
کمرنگ مانده است، و به ساحل گرفته اوج
Devenu fade, et sur la rive s’élevant
بانگ شغال، و مرد دهاتی
Hurlement du chacal, et le campagnard
کرده است روشن آتش پنهان خانه را
A ravivé le feu caché de sa maison
قرمز به چشم شعلهء خردی
Le rouge des yeux d’une petite flamme
خط میکشد به زیر دو چشم درشت شب
Souligne les deux grands yeux de la nuit
و ندر نقاط دور
Et aux pays lointains
خلق اند در عبور
Les gens passant
او آن نوای نادره پنهان چنان که هست،
,Lui mélodie rare, caché de même qu’il est
از آن مکان که جای گزیدست میپرد
Il vole de son lieu préféré
در بین چیزها که گره خورده می شود
entre des choses nouant
با روشنی و تیرگی این شب دراز
,Avec la lumière et l’obscurité de ce large nuit
می گذرد
.IL passe
یک شعله را به پیش
A une flamme d’en face
می نگرد
.Il Regarde
——-
جایی که نه گیاه در آنجاست، نه دمی
lieu où ne trouve pas ni l’herbe, ni le souffle
ترکیده آفتاب سمج روی سنگهاش
Le soleil éclaté insistant sur ses Cailloux
نه این زمین و زندگیش چیز دلکش است
Ni cette terre, ni sa vie ne sont désirable
حس میکند که آرزوی مرغها چو او
Il senti que l’espoir des oiseux comme de sien
تیره ست همچو دود. اگرچند امیدشان
Se noircit comme le feu, même si leur espoirs
چون خرمی ز آتش
Ressemble à la verdure du feu
در چشم مینماید و صبح سپیدشان
Dans les yeux, et leur aurore
حس میکند که زندگی او چنان
Il se sent que si finisse sa vie,
مرغان دیگر ار بسر آید
comme des autre oiseux
رنجی بود کز آن نتوانند نام برد
Serait Un souci sans pu le nommé.
آن مرغ نغز خوان
L’oiseau de bonne mélodie,
در آن مکان ز آتش تجلیل یافته
Dans ce lieu saint par le feu
اکنون به یک جهنم تبدیل یافته،
devenu comme un enfer
بسته ست دمبدم نظر و میدهد تکان
Il a fixée son regard et remué
چشمان تیز بین.
,Ses yeux perspicaces
و ز روی تپه،
Et du monceau
ناگاه چون بجای پر و بال میزند
Tout un coup quand il apte sur sa place
بانگی برآرد از ته دل سوزناک و تلخ
il crie de tous son cœur sa plainte touchante et amer
که معنیش نداند هر مرغ رهگذر
Le sens que ne comprend pas
Tous les oiseux passagers
آنگه ز رنجهای درونیش مست،
quand il devine ivre de ses plaints
خود را به روی هیبت آتش می افکند
tout à coup il se jette sur l’imposant feu
——-
باد شدید میدمد و سوخته ست مرغ!
Le vent fort souffle, et l’oiseau est brûlé
خاکستر تنش را اندوخته ست مرغ
L’oiseau est réservé la cendre de son corps
پس جوجه هایش از دل خاکسترش به در.
Ses poussins, donc sortent de cœur de sa cendre

Traduit, par Vadjé en 2005


—–
گویند ققنوس هزار سال عمر کند، و چون هزار سال بگذرد و عمرش بآخر آید، هیزم بسیارجمع سازد و بر بالای آن نشیند، و سرودن آغاز کند، و مست گردد، و بال بر هم زند، چنانکه آتشی از بال او بجهد، و در هیزم افتد، و خود با هیزم بسوزد، و از خاکسترش بیضه ای پدید آید و او را جفت نمیباشد، و موسیقی از آواز اوست.


« Vous êtes le phénix des hôtes de ces bois » (La Fontaine).
Selon les hommes de lettre, phénix est une sorte de coq, alors que par hasard nous avons trouvé que ce nom signifie « Simorq » – l’oiseux historique de Chah Namé, Celle qui a gardé Zale père de Rostom – le célèbre héros d’Iran antiquité – avec ses poussins.
En dit que la duré de la vie de phénix est mille an, d’après, a la fin de sa vie, elle ramasse beaucoup d’ bois, et s’assoit sur les bois, et commence a chanté, tant quelle devint su. En frappant ses ailes, jusqu’en soute de la feu, et les bois brûle. Ainsi que l’oiseux brûle aussi, mais, quelque œufs sorte de sa cendre.
.On dit que la musique est l’inspiré de son ferment
Oiseau mythologique au plumage vivement coloré, qui vivait plusieurs siècles et se brûlait lui-même sur un bûcher pour renaître de ses cendres.