الرباعیات العربیة و شعرائها

          قال “شمس محمد بن قيس الرازي” في كتابه الذي ألفه في حدود ستمائة و ثلاثين هجري ـ في تاريخ نظم الرباعيات العربية: «إن الشعرالعربي لم ينظم على هذا الوزن ـ أي وزن الرباعيات قديماً، و لم يستعمل تنوع زحافاته في الشعر القديم, و أما المحدثون من شعراء العرب ؛ فاقبلوا […]

أشعار الحکیم عمرالخیّام العربیة

لم يحترف عمرالخيام الشعر، و لم يكن معروفاً به، و لـربّما هو أيضاً لم يرغب في الشهرة بالشعر و الشاعرية – كما قال العلامة جلال الدین همايي – لأنّه لم يشر في أية رسالة من مؤلفاته إلى شاعريته،1و أنّه لم يذكر شيئاً من رباعياته الفارسية أو من أشعاره العربية ؛ بل و لم يذكره معاصروه […]

بلبل

“بُـلْبـُلْ” – جُويـبارِ خُـرْدْ – از دَرُونِ باغْ بَـرْ ميـشُدْ(1) ، – سِـيبِ سُـرخِ كُوچكِـي از باغِ بـَسْتـه، – رَنگ ميـپرداخْتْ(2)، – رَمْـزْ واميــكَرْدْ(3)، – بُلْبُلِـي اَزْ دورْ دَسْتـان، – خَسْتـه خَسْتـه، – ياسِمَنْـها را صِـدا ميـكَرْدْ(4) ——- تعريب القطعة: “الـبلبل” (1) – كانت الساقية الرقيقة تصعد من الحقل، (2) – و كانت تفاحة صغيرة […]

میراث پدر

مجموعهء حاضراز جمله برگزیدههایی از شعر فارسی معاصر با ترجمهء عربی آنست، که جهت آشنایی دانشجویان عرب زبان با ادبیات فارسی گردآوری شده بود، و میتواند برای دانشجویان فارسی زبان در رشتهء ادبیات عرب نیز قابل استفاده باشد. واژه توفیق همگان را آرزومندست

عمرالخیام و الألسنة المترجمة

قال “عمرو بن كلثوم العتابي“1(ت220هـ ): «إنّ اللفظ لنا و المعاني لهم »2 – أي للفرس – و مسحة من تلك المعاني الموجودة في لغتهم تجلّت عند شاعرهم الحكيم “عمر الخيام النيسابوري” في رباعياته الفارسية، و عبرّت عن شعور الناس، فـلاءمت أذواق الشعوب على اختلاف مشاربها، ليساقوا إلى الاعتناء و الرغبة فيها، بل ليتهافتوا على […]

دیباچهء بوی مشک

“مشک شعر مولانا” دیباچه: مقاله بیانگر بوی خوشی در شعر و ادب فارسی است، زبانی که خداوند جان و خرد از عصرنخست اسلام همپای زبان عربی در خدمت مفاهیم دین و اخلاق قرار میدهد، و اقوام دیگری را به پشتیبانی و پرورش آن بر میانگیزد. از تأثیر شعر و ادب فارسی همآن بس که شاعری […]

هوامش و تعلیقات دررالسمط

آن که کار ترجمه ء متنی را بعهده میگیرد، وظیفه ای همچون وظیفهء مؤلف مقابل خواننده اثر دارد، به اضافه مسئولیتش در امانتداری نسبت به مولف کتاب دارد، و در اثری همچون درر السمط که متنی تاریخی و محققانه است، باید خود در جریان تاریخ باشد، اما تعلیقات ممققان از اشتباه و سهل انگاری مرجعی […]

les femmes dans le trésor des secrets

«یا أیها الناس إنا خلقناکم من ذکر و أنثی».1 (Hommes, Nous vous avons crée d’un mâle et d’une femelle, et nous vous avons constitué en peuples et en tribus pour que vous vous connaissiez entre vous, devant Dieu le plus noble.)2 Par la compréhension du sens du verset du Coran, jamais je ne pas pensais […]

لفظ الأدب فی المعاجم الفارسیة

از خٌدا جُويـيْمْ توفيقِ اَدَبْ بِي اَدَب مَحْرومْ مانْدْ اَزْ لُطْفِ رَبْi (المولوي) حكي أنّ “جار الله الزمخشري” لماّ دخل بغداد ؛ رأى أهلها يقصّرون من الفرس، و من فطانتهم، فـقال لهم: أنا واحد من الفرس، و ليس فيكم أحدٌ أعرف منـّي بالعربية، فهاتوا من جميع العرب أحداً ؛ يتكلم بفارسية صحيحة ؛ ليتبين كم […]