– رباعيات گنبد عمرخيام

بنام خداوند بخشندهء مهربان ابن رشيق الأندلسي در كتاب خود سخني از ” عبد الصمد بن المعذل”(24هجري ) را در شناسايي شعر آورده است ؛ بر اينكه: «الشعر كلّه في ثلاث لفظات، و ليس كلّ إنسان يحسن تأليفها، فإذا مدحتَ ؛ قلت: أنتَ، و إذا هجوتَ ؛ قلتَ: لستَ، و إذا رثيتَ ؛ قلتَ: كنتَ»1. […]

فارسی کو؟

بنام خداوند بخشندهء مهربان سه مصطلح است که انگيزهء نويسنده در اختيار موضوع شده است، که تامل در معنی هر یک واجب و لازم مینماید: مام وطن ؛ تقويم هجری شمسي ؛ زبان و خط فارسي. نخست مام وطن آنست که از برای او اینجا گرد آمده ایم.1 دیگر تقویم هجری شمسی که با دو […]

گویشها و چالشهای کاربردی آن

کارشناسان زبان و ادب فارسی زمان ما و دانش آموختگان تاریخ ادبیات ایرانزمین به یاد میاورند که نخستین شاعر مدیحه سرای فارسی محمد بن وصیف مخلد سگزی بود که یعقوب لیث را مدح گفت. در مدح وی واژه ایست که عنوانی برای همایش حاضر شده است. از قصیده ء مدحیهء محمد بن وصیف سگزی تنها […]

رسم گل کوبی

مولوی گوید: خدایگان جمال و خلاصهء خوبی – بباغ عقل در آمد برسم گًل کوبی “کل کوبی بالضم سبزی باشد که در اول بهار کنند و آنچنان بود که مقدم بر جمیع گلها گل زرد بشکفد و مردم در باغها رفته و جشن کنند و در حوض و جوی آب ریزند”. (فرهنگ رشیدی/ ج2/ ص […]

در شناخت دل

در ادبیات فارسی پنجرههای فکری زیاد داریم که با ساختاری از عرفان عمیق نموداری از باغهایی بخرمی رویا و به ایده الی همچون بهشت مینماید ،که بهتر از همه باغها و حدائق روی زمین است ، یکی از این باغهای  فکر از آن  حکیم نظامی گنجوی است ،که از پنجرهء نخستین اثر وی – مخزن الاسرار بآن […]

مقامات لسان الدين الخطيب

بنام خداوند بخشندهء مهربان ديباچه: «عالَمِ دين و عالَمِ هنر عالَمِ خطابست»[1]. شرح عبارتشان دربارهء “عالَمِ دين” بر عهدهء دانشمندان و عالمان دینست. أمّا تطبيق “عالَمِ خطاب” بر عالم هنر آسان مينمايد، چه عالم هنر عالميست محسوس و گوناگون. در زبان شيرين فارسي با ثروت واژگاني آن و وسعت دامنهء واژه سازي در آن ميتوان […]

لغت معنی

منظور همان فرهنگ است که در عهدی نه قدیم آنوقتی که فارسی هنوز تنها زبان کاربردی ایرانیان بود، دانش آموزان دفتری کوچک باین نام داشتند، که هر صفحهء آن دو ستون داشت. بر بالای ستون راست “لغت”، و بر بالای ستون چپ “معنی” نوشته میشد. دانش آموزان واژههایی را که معنایش را نمیدانستند؛ در ستون […]

باز هواي وطنم آرزوست

– پس از سفري يك روزه ولي پرخاطره و سودمند با پرواز داخلي از تبريز بتهران بر ميگشتيم ؛ از پنجرهء هما آسمان شامگاهان ايران تاريك مينمود مهمانداران به يذيرايي مسافران بتقدیم آب ميوهء خنك در بسته بنديهاي تازه – آلومينيوم با روكش كاغذي و ني –مشغول شدند، و جرعه هاي خنك آن مبارزه با […]

سفرنامه 2001

– سفر به نورماندی 2001 ميلادي[از 28ام ماه ماي تا 4ام ژوييه]: این سفر دوهفته ای که برای دیدار فرزندانم در برنامهء تابستانی امسال داشتم مزایایی و تداعی خاطرهایی پیش آورد، از آن جمله سفر به “جيورني” شهر كلود مونه نقاش معروف فرانسه از برخورداريهاي ديگر اين سفر بود، نورماندي با طبيعت بسيار جذاب آن […]